Formalności pogrzebowe

Zasady postępowania w przypadku zgonu

Odbiór ciała z miejsca jest możliwy po stwierdzeniu zgonu przez lekarza.

 

Jeżeli zgon osoby bliskiej nastąpił w domu.

  • Należy niezwłocznie wezwać lekarza opiekującego się zmarłym lub lekarza pogotowia, który wystawia protokół zgonu lub kartę zgonu. Karta zgonu jest podstawowym dokumentem stwierdzającym przyczynę zgonu i jest niezbędna do wyrobienia skróconego aktu zgonu.( Pogotowie Ratunkowe tel. 999 lub 112 z telefonu komórkowego)
    Po wystawieniu przez lekarza dokumentu stwierdzającego zgon osoby, należy powiadomić zakład pogrzebowy.
 

Jeżeli zgon nastąpił w szpitalu.

  • Po wystawieniu przez lekarza opiekującego się wcześniej zmarłym pacjentem karty zgonu, należy udać się do zakładu pogrzebowego.
 

Jeżeli śmierć osoby nastąpiła z przyczyn nienaturalnych (wypadek, przestępstwo) i ciało zostało przetransportowane do Zakładu Medycyny Sądowej.

  • należy wystąpić do Prokuratury o pisemne pozwolenie na odebranie ciała
  • po autopsji kartę zgonu wystawia ZMS
 

Karta zgonu i akt zgonu są podstawowymi dokumentami, jakie należy uzyskać po odejściu bliskiej osoby.

 
Dokumenty potrzebne do uzyskania aktu zgonu to:
  • karta zgonu stwierdzająca zgon i jego przyczynę, wydana przez odpowiedni organ w zależności od miejsca śmierci osoby
  • dowód osobisty osoby zmarłej (paszport w przypadku cudzoziemca),
  • książeczka wojskowa osoby zmarłej (mężczyźni do 50 roku życia),
  • odpis aktu urodzenia (dot. dziecka),
  • podanie o wydanie 3 bezpłatnych odpisów skróconych aktu zgonu.
  • Do wglądu: dowód osobisty osoby zgłaszającej zgon, dowód osobisty współmałżonka, względnie odpis skrócony aktu małżeństwa, gdy osoba zmarła pozostawała w związku małżeńskim.
  • Po rejestracji zgonu, otrzymuje się trzy skrócone odpisy aktu zgonu. Za ich wystawienie nie są pobierane opłaty.
 

Zasiłek Pogrzebowy

Zasiłek pogrzebowy przysługuje w razie śmierci:

  • osoby mającej ustalone prawo do emerytury lub renty,
  • osoby mającej ustalone prawo do emerytury pomostowej,
  • ubezpieczonego, w tym ubezpieczonego z tytułu pobierania zasiłku macierzyńskiego albo zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego za okres po ustaniu tytułu ubezpieczenia,
  • osoby mającej ustalone prawo do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego,
  • osoby, która zmarła w okresie pobierania zasiłku chorobowego albo świadczenia rehabilitacyjnego za okres po ustaniu tytułu ubezpieczenia,
  • członka rodziny osoby wymienionej w pkt. 1-4
  • osoby, która w dniu śmierci nie miała ustalonego prawa do emerytury lub renty, lecz spełniała warunki do jej uzyskania i pobierania,
  • cywilnej niewidomej ofiary działań wojennych pobierającej świadczenie pieniężne,
  • osoby pobierającej świadczenie przedemerytalne lub zasiłek przedemerytalny,
  • członka rodziny osoby wymienionej w pkt. 9,
  • osoby pobierającej rentę socjalną,
  • osoby, która zmarła wskutek wypadku lub choroby zawodowej powstałych w szczególnych okolicznościach,
  • osoby pobierającej rentę z tytułu wypadku lub choroby zawodowej powstałych w szczególnych okolicznościach,
  • członka rodziny osoby wymienionej w pkt. 13.
 

Członkami rodziny są:

  • małżonek (wdowa i wdowiec),
  • rodzice, ojczym, macocha oraz osoby przysposabiające,
  • dzieci własne, dzieci drugiego małżonka, dzieci przysposobione oraz dzieci umieszczone w rodzinie zastępczej,
  • przyjęte na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletności inne dzieci,
  • rodzeństwo,
  • dziadkowie,
  • wnuki,
  • osoby, nad którymi została ustanowiona opieka prawna.

Zasiłek pogrzebowy przysługuje osobie, która pokryła koszty pogrzebu.
Zasiłek pogrzebowy przysługuje także pracodawcy, domowi pomocy społecznej, gminie, powiatowi, osobie prawnej kościoła lub związku wyznaniowego, jeżeli pokryły koszty pogrzebu.

 

Wysokość zasiłku

Zasiłek pogrzebowy przysługuje tylko z jednego tytułu. Od 1 marca 2011 r. zasiłek pogrzebowy przysługuje członkowi rodziny ponoszącemu koszty pogrzebu w wysokości 4.000 zł. Przed tą datą zasiłek pogrzebowy przysługiwał w wysokości 200% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia obowiązującego w dniu śmierci osoby, której koszty pogrzebu zostały poniesione. Kwota ta ustalana była miesięcznie, poczynając od trzeciego miesiąca kalendarzowego kwartału na okres 3 miesięcy, na podstawie przeciętnego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału.

 

W razie pokrycia kosztów pogrzebu przez pracodawcę, dom pomocy społecznej, gminę, instytucję zakonną lub diecezjalną, zasiłek przysługuje tym podmiotom w wysokości udokumentowanych kosztów pogrzebu, nie wyższej jednak niż 4.000 zł. Zasada ta ma także zastosowanie w przypadku pokrycia kosztów pogrzebu przez inną osobę niż członek rodziny.

 

W razie poniesienia kosztów pogrzebu przez więcej niż jedną osobę lub podmiot, zasiłek pogrzebowy ulega podziałowi między te osoby lub podmioty - proporcjonalnie do poniesionych kosztów pogrzebu.

 

Jeżeli pogrzeb organizowany był na koszt państwa, organizacji politycznej lub społecznej, lecz członek rodziny poniósł również część jego kosztów, zasiłek pogrzebowy przysługuje temu członkowi rodziny w kwocie 4.000 zł. Zasiłki pogrzebowe wypłacają oddziały ZUS.

 

Przedawnienie roszczeń o wypłatę zasiłku

Prawo do zasiłku pogrzebowego wygasa w razie niezgłoszenia wniosku o jego przyznanie w okresie 12 miesięcy od dnia śmierci osoby, po której zasiłek przysługuje. Jeżeli zgłoszenie wniosku o zasiłek pogrzebowy w tym terminie nie było możliwe z powodu późniejszego odnalezienia zwłok lub zidentyfikowania osoby zmarłej albo z innych przyczyn całkowicie niezależnych od osoby uprawnionej, prawo do zasiłku wygasa po upływie 12 miesięcy od dnia pogrzebu. Dokumentem potwierdzającym te okoliczności lub przyczyny jest zaświadczenie Policji lub prokuratury, odpis zupełny aktu zgonu lub inny dokument urzędowy potwierdzający zaistnienie okoliczności lub przyczyn uniemożliwiających zgłoszenie wniosku.

 

Wymagane dokumenty

    Podstawowymi dokumentami wymaganymi do wypłaty zasiłku pogrzebowego są:
  • wniosek o wypłatę zasiłku pogrzebowego (druk ZUS Z-12 )
  • skrócony odpis aktu zgonu, odpis zupełny aktu urodzenia dziecka z adnotacją, że dziecko urodziło się martwe albo odpis skrócony aktu urodzenia dziecka, które urodziło się martwe,
  • oryginały rachunków poniesionych kosztów pogrzebu, a jeżeli oryginały zostały złożone w banku - kopie rachunków potwierdzone przez bank za zgodność z oryginałem,
  • dokumenty potwierdzające pokrewieństwo lub powinowactwo zgłaszającego wniosek z osobą zmarłą (skrócone odpisy aktów stanu cywilnego lub dowód osobisty zawierający wymagane dane),
  • zaświadczenie płatnika składek o podleganiu ubezpieczeniu rentowemu w dniu śmierci (w przypadku gdy zmarła osoba ubezpieczona lub członek rodziny osoby ubezpieczonej), nie dotyczy to osób prowadzących działalność na własny rachunek oraz osób z nimi współpracujących.
 

Tożsamość osoby występującej z wnioskiem o zasiłek pogrzebowy jest ustalana na podstawie dokumentu ze zdjęciem.

 

Jeżeli pogrzeb organizowany był na koszt państwa, organizacji politycznej lub społecznej, wymagane jest zaświadczenie właściwego organu administracji państwowej lub organizacji stwierdzające pokrycie kosztów pogrzebu oraz rachunki kosztów poniesionych przez osobę występującą z wnioskiem o zasiłek pogrzebowy.